1. Căn cứ pháp lý về chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai năm 2026
Theo khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15, từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không còn áp dụng phương pháp khoán thuế. Mọi hộ kinh doanh sẽ phải chuyển sang phương pháp kê khai thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế.
Đây là sự thay đổi lớn nhằm minh bạch hóa hoạt động kinh doanh và đồng bộ hóa hệ thống quản lý thuế.
2. Vì sao hộ kinh doanh phải chuyển sang kê khai thuế từ năm 2026?
Việc chuyển đổi mang lại nhiều lợi ích:
- Minh bạch doanh thu và chi phí của hộ kinh doanh
- Giảm rủi ro thuế nhờ quản lý bằng chứng từ, hóa đơn
- Tạo nền tảng để mở rộng quy mô kinh doanh
- Phù hợp với xu hướng số hóa quản lý thuế của Nhà nước
Tuy nhiên, hộ kinh doanh cần chuẩn bị hóa đơn – chứng từ, sổ sách kế toán và kê khai đúng hạn để tránh bị xử phạt.
3. Chi tiết quy trình 8 bước chuyển đổi từ hộ kinh doanh khoán sang kê khai thuế
Bước 1: Hộ kinh doanh nộp hồ sơ chuyển đổi tại Cơ quan thuế để thực hiện thủ tục chuyển đổi phương pháp tính thuế từ phương pháp khoán sang phương pháp kê khai bằng Mẫu 08-MST được ban hành kèm theo Thông tư 86/2024/TT-BTC.
Bước 2: Hộ kinh doanh lập biên bản kiểm kê toàn bộ hàng tồn kho (cả hàng hóa có hóa đơn và không có hóa đơn) để làm cơ sở đưa vào số liệu tồn kho đầu kỳ sổ sách.
Bước 3: Hộ kinh doanh bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử khi đã đăng ký lên phương pháp kê khai:
- Nếu bán lẻ trực tiếp: Hộ kinh doanh đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền
- Nếu kinh doanh dịch vụ, bán buôn: Hộ kinh doanh đăng ký hóa đơn điện tử (hóa đơn bán hàng thông thường).
Bước 4: Hộ kinh doanh trang bị phần mềm kế toán hộ kinh doanh kê khai hoặc có thể tự làm trên Excel nếu nắm rõ nghiệp vụ.
Bước 5: Tổ chức và thực hiện xây hệ thống sổ sách, ghi chép 7 loại sổ kế toán bắt buộc theo quy định tại Phụ lục 2 biểu mẫu và phương pháp ghi sổ kế toán ban hành kèm theo Thông tư 88/2021/TT-BTC.
Bước 6: Hộ kinh doanh thực hiện kê khai thuế theo tháng hoặc quý bằng tờ khai thuế theo Mẫu 01/CNKD ban hành kèm theo Thông tư 40/2021/TT-BTC.
Phụ lục Bảng kê hoạt động kinh doanh trong kỳ của hộ kinh doanh theo mẫu số 01-2/BK-HĐKD ban hành kèm theo theo Thông tư 40/2021/TT-BTC (nếu có căn cứ xác định được doanh thu theo xác nhận của cơ quan chức năng thì không phải nộp Phụ lục này)
Bước 7: Hộ kinh doanh mở một tài khoản ngân hàng riêng, tách bạch với tài khoản cá nhân để phụ vu cho hoạt động của hộ kinh doanh kê khai.
Bước 8: Hộ kinh doanh đăng ký và đóng BHXH đầy đủ cho người lao động (nếu có) và đóng cho chính chủ hộ kinh doanh.
4. Lưu ý quan trọng khi chuyển sang hộ kinh doanh kê khai thuế
Khi hộ kinh doanh đã chính thức nộp thuế theo phương pháp kê khai, hộ kinh doanh bắt buộc phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ cho cả hàng hóa, dịch vụ mua vào và bán ra
Nguồn: https://thuvienphapluat.vn/
